Alles over Märzen: het speciaal gebrouwen Oktoberfestbier

Wat was de Wiesn zonder het lekker getapte, speciaal voor het Oktoberfest gebrouwen Märzen? Ieder jaar bezoeken zo’n 6 miljoen mensen het grootste internationale volksfeest ter wereld om de onovertreffelijke sfeer in de Festzelte te beleven en het speciaal voor deze gelegenheid gebrouwen Wiesnbier te proeven. In de Oktoberfesttenten mogen alleen bieren van brouwerijen uit München geschonken worden, die dan ook met een of meerdere biertenten op de Wiesn vertegenwoordigd zijn. Tijdens het Oktoberfest worden er zes verschillende bieren geschonken: Paulaner, Hofbräu, Augustiner, Löwenbrau, Hacker Pschorr en Spaten-Franziskanerbräu. De prijs voor een Maβ (literpul) bier en welk Oktoberfestbier het beste is, wordt door ‘Wiesnkenners’ ieder jaar weer opnieuw bediscussieerd.

Hoe is het speciale Oktoberfestbier ontstaan?

In 1810 (zie ook geschiedenis Oktoberfest) werd het Oktoberfestbier voor het eerst geschonken. De Beierse brouwwet stond het alleen toe bier te brouwen tussen 29 september en 23 april. Vanwege het sudderen van het bier bestond er namelijk een vuurgevaar tijdens de zomer. Naast ondergisting (het gist valt naar de bodem tijdens gisten) heeft het bier een temperatuur van 4-6 graden Celcius nodig voor gisting. Omdat iedereen natuurlijk ook bier wilde in de zomertijd, werd er “vooruit” gebrouwen. Dit is hoe Märzen ontstond. Om de duurzaamheid te vergroten, werd het Märzen-bier zelfs bewust sterker gebrouwen. Dit bier werd verkocht tijdens feesten in de zomer en herfst. In 1876 vond Carl Linde de koeling uit, waardoor bier voortaan ook tijdens de zomermaanden gebrouwen kon worden. Tot vandaag de dag wordt het bier vers en speciaal voor het Oktoberfest gebrouwen volgens het Reinheitsgebot.

Reinheitsgebot

De brouwerijen uit München hebben volgens de lange traditie ervaring in het brouwen van Oktoberfestbier en leven daarvoor strikt het Reinheitsgebot na. Dit zuiverheidsgebod (en tevens de oudste warenwet ter wereld) is een Duitse regeling die haar oorsprong vindt in Bayern, 1516. Volgens het Reinheitsgebot mocht bier alleen gemout graan, water en hop bevatten en het gebruik van kruiden en vruchten werd verboden. Het oorspronkelijke Reinheitsgebot bevatte geen gist omdat dit organisme toen nog niet ontdekt was. Voorstanders voerden aan dat bier dat volgens het Reinheitsgebot gebrouwen was beter van smaak zou zijn dan bier waaraan bijvoorbeeld suiker was toegevoegd. Naar aanleiding van een klacht bij de Europese Commissie in 1984, besloot het Europese Hof in 1987 dat het verbod op de invoer van bier dat niet volgens het Reinheitsgebot (in het buitenland) gebrouwen was, het geldende vrije handelsverkeer binnen Europa onrechtmatig beperkte. Het Reinheitsgebot bestaat dan ook feitelijk niet meer. Wel bevat de Duitse “Biersteuergesetz” van 1923 (in de vorm van 1993) regels voor de samenstelling van bier. Het blijft toegestaan om drank met allerlei toevoegingen te brouwen, maar dan mag het woord bier niet worden gebruikt. Brouwerijen gebruiken de slogan “Gebraut nach dem Deutschen Reinheitsgebot” als een vorm van marketing. Wel moet bier waarvan op het etiket aangegeven wordt dat het volgens het Reinheitsgebot is gebrouwen, volgens de wet ook daadwerkelijk aan dat voorschrift voldoen.

Hoe wordt het Oktoberfestbier naar de Wiesn vervoerd?

In de Augustiner-Festzelt en de Fischer-Vroni Festzelt wordt het Augustiner-bier nog aangeleverd op de ouderwetse manier: met paard en wagen en in houten vaten (200 liter per vat). Het is prachtig om te zien hoe dit versie bier elke dag op deze manier wordt aangevoerd. Achter de biervoorziening voor de overige tenten schuilt een knap staaltje hightech. Om ervoor te zorgen dat de bierleiding niet opdroogt, loopt er onder sommige tenten een vaste een ringleiding door, die daar ook na het Oktoberfest blijft liggen. Een geraffineerd systeem houdt de tenteigenaren op de hoogte van hoeveel steins (ook wel maβ/literpul) er getapt worden. Op een goede dag wordt er 1200 maβ per uur getapt.

Tip: ’s ochtends kun je de prachtig aangeklede paarden + wagens met biervaten zien op de Wiesn. Check ook wanneer de traditionale openingsparade plaatsvindt.

Hoe smaakt Märzen en hoe hoog is het alcoholpercentage?

Het Oktoberfestbier is voor iedereen heel goed drinkbaar. Het smaakt aangenaam, kruidig en licht bitter. Dit heldere, unieke festivalbier met een ondergisting heeft een hoge stammwürze. Stammwürze is Duits voor ‘wort’. Stammwürze is een meting die gebruikt wordt tijdens het brouwproces en de hoeveelheid extract (suiker, dextrine, proteinen, mineralen) in het wort aangeeft. Wort is de suikerrijke, waterige oplossing die een tussenproduct vormt in de bereiding van bier, whisky, jenever en andere alcoholische dranken op basis van granen. Stammwürze is nauw gerelateerd aan zwaartekracht en wordt uitgedrukt als een gewichtspercentage. Om op het Oktoberfest geserveerd te mogen worden, moet het bier een minimum van 13,5% stammwürze hebben. Door de moutige zoetheid en het lagere kooldioxidegehalte is het bier aangenaam te drinken, maar de hogere wort zorgt ook voor een hoger alcoholgehalte. Met 6,3 % alcohol biedt Hofbräu het sterktste bier aan. Hacker Pschorr biedt met 5,8 % het zwakste bier aan, maar alsnog bevat het meer alcohol dan gewone bieren.

Waar kun je Oktoberfestbier verkrijgen?

Moest je vroeger een plaats in een feesttent hebben om van het Oktoberfestbier te kunnen genieten; vandaag de dag kun je het bier ook rondom het Oktoberfest verkrijgen in flessen of vers getapt in verschillende restaurants. Wil je het echte Oktoberfestgevoel beleven, dan drink je je maβ natuurlijk in een biertent op de Wiesn. In ieder geval is het raadzaam om tijdens het drinken typische Oktoberfest-gerechten als gebakken kip, gebraden os of een Brotzeit (plankje met delicatesssen) te eten, zodat je niet al te dronken wordt.

In volgede blogs lees je meer over typisch Oktoberfesteten en de zes Oktoberfestbieren Paulaner, Hofbräu, Augustiner, Löwenbrau, Hacker Pschorr en Spaten-Franziskanerbräu. Houd onze website in de gaten!

 

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *